• slider buiten 1020x260
  • slider sportschool 1020x360
  • slider groep 1020x260

Zelfwaardering

Vandaag staak ik kritiek op alles en iedereen. Ik staak het bekritiseren en veroordelen van mezelf. Dingen die ik als verkeerd placht te veroordelen zie ik nu als dingen die me geboden worden als gelegenheden tot verandering.

"Het grootste kwaad wat de mens kan overkomen is dat hij slecht over zichzelf gaat denken" schreef Goethe. De grootste barrière voor prestatie en succes is niet gebrek aan talent of kunde, maar eerder het feit dat prestatie en succes boven een bepaald niveau buiten ons zelfbeeld liggen, ons beeld van wie wij zijn en wat wij bij ons hoort. De grootste barrière voor liefde is de geheime angst dat we ongeliefd zijn. De grootste barrière voor geluk is het woordeloze gevoel dat geluk niet onze eigenlijke bestemming is. Dit is in de meest eenvoudige bewoording het belang van zelfwaardering. We moeten dus beginnen met te begrijpen wat zelfwaardering betekent.

Zelfwaardering is een begrip dat slaat op een fundamenteel gevoel van effectiviteit of doeltreffendheid en een fundamenteel gevoel van waarde, in principe dus op competentie en waarde.

"Ik vertrouw erop dat mijn geest de keuzes zal maken en de beslissingen zal nemen die mij leiden in het leven", betekent in termen van zelfwaardering iets anders dan:
"Ik heb er veel vertrouwen in dat ik de problemen die door de moleculaire biologie worden opgeworpen, kan hanteren".
"Ik vind dat ik het recht heb op te komen voor mijn eigen rechtmatige behoeften en wensen", verschilt hemelsbreed van:
" ik heb recht op tien miljoen gulden".

Hoge zelfwaardering kan het best begrepen worden als de som van zelfvertrouwen en zelfrespect.

Zelfvertrouwen is bewust de doeltreffendheid inschatten van eigen handelen waar het gaat om begrijpen en omgaan met de werkelijkheid. Ben ik bekwaam om te weten?

Ben ik bekwaam om te kiezen? Om de koers van mijn leven uit te zetten?

Zelfrespect is het gevoel van persoonlijke waarde. Mag ik gelukkig zijn? Mag ik geliefd zijn bij anderen? Hoor ik met respect behandeld te worden? Horen anderen die dicht bij mij staan, mijn behoeften en wensen belangrijk te vinden?

Zelfwaardering is een waardering van mijn verstand, mijn bewustzijn en op fundamentele wijze mijn persoon. Het is geen waardering van bepaalde successen of mislukkingen, noch is het een waardering van bepaalde kennis of vaardigheden.

Dus, ik kan mij vol zelfvertrouwen voelen op het fundamentele niveau en me toch onzeker voelen over mijn capaciteiten in bepaalde situaties. Aan mijn eigen eisen voldoen is een essentiële voorwaarde voor een hoge zelfwaardering. Het idee dat mijn zelfwaardering afhangt van het oordeel van anderen is fout.

Zelfwaardering is een oriëntatie op het zelf. Zelfwaardering is de uiteindelijke basis van het bewustzijn, het fundament van alle specifieke ervaringen; dit is belangrijk om te begrijpen als het gaat om de rol van zelfwaardering in de menselijk psychologie.

Ervaren dat ik capabel ben om te leven betekent dat ik vertrouwen heb in het functioneren van mijn verstand. Ervaren dat ik het waard ben om te leven, betekent dat ik een bevestigende attitude heb ten aanzien van mijn recht te leven en gelukkig te zijn.
In tegenstelling tot deze ervaring betekend het hebben van weinig zelfwaardering dat ik het gevoel heb niet opgewassen te zijn tegen het leven, dat ik verkeerd ben - niet verkeerd in een bepaalde situatie of ten aanzien van een mening of een stukje kennis, maar verkeerd als persoon, verkeerd in mijn zijn.
Ik zal dus op de uitdagingen en vreugde van het bestaan reageren met een fundamenteel gevoel van onvermogen en een gevoel van het niet verdienen.

Als we kijken naar mensen die een fundamenteel gevoel van zekerheid over zichzelf hebben dat betrekkelijk onaangetast wordt door wisselvalligheden van het leven, hebben we het gevoel dat dit een ongewone mentale prestatie is; misschien herkennen we dat wel niet als hoge zelfwaardering.

In zoverre we de doeltreffendheid van ons verstand vertrouwen houden we vol als we moeilijke of complexe uitdagingen tegenkomen. We hebben zodoende veel meer kans op succes dan op mislukking, waarmee ons gevoel van effectiviteit weer bevestigd en versterkt wordt. Hoge zelfwaardering zoekt stimulans van veeleisende doelen.
Lage zelfwaardering zoekt de veiligheid van het vertrouwde en niet veeleisende.

Als ik een gezond gevoel van eigenwaarde heb zal ik dat ook bij anderen waarderen en me er niet door bedreigd voelen. Als ik mij goed voel en het gevoel heb dat ik respect verdien, behandel ik anderen goed en verwacht van hen ook dat ze mij goed behandelen.

Lage zelfwaardering brengt angst en depressiviteit voort. Het bijna onvermijdelijk dat ik het bestaan als angstaanjagend en doelloos ervaar als ik mijzelf gespeend voel van competentie en waarde.

Positieve zelfwaardering begint altijd met "Ik kan". Positieve zelfwaardering wedijvert of vergelijkt niet. Als we iemand voor de eerste keer ontmoeten, heeft een van onze eerste indrukken vaak betrekking op zelfwaardering van die persoon, hoewel we ons dat gewoonlijk niet bewustzijn. Vanaf het begin voelen we, bijna net als dieren, of de ander zich op zijn gemak voelt, voelen we elkaars niveau van zelfvertrouwen en zelfrespect aan. De manier waarop we reageren, hangt niet alleen af van de zelfwaardering van de ander maar ook van die van onszelf.

Een aantal tips om het zelfrespect te vergroten.

Je gevoel van eigenliefde vergroten: Hou van jezelf, denk niet na bij die scheve neus etc.. Niet stilstaan bij gebreken, maar kwaliteiten zien. Ik ben de meest interessante persoon ter wereld. Als ik in de spiegel kijk, heb ik ook dat gevoel: ja je bent het waard. Eigen roem stinkt niet, als je het juist toepast. Dit is iets anders dan eigendunk of arrogantie welke beide voortkomen uit onzekerheid.
Geen excuses: door de oorzaak van je falen niet meer bij anderen of in situaties te zoeken maar bij jezelf krijg je meer zelfrespect: ik ben eerlijk ten opzichte van mezelf.

Kennis en inzichten uitbreiden: verhoogde kennis en inzicht geven ook een verhoogd zelfrespect: ik heb iets speciaals. Persoonlijke groei als materie en proces beheersen geeft een prettig gevoel.
Normen/waarden/principes: hanteren van eigen waarden, normen en principes. Bijvoorbeeld, op die bepaalde tijd, tijd met je gezin doorbrengen. Je ziet het ook vaak bij oudere mensen: zo gaat dat hier.
Impact: Door impact te hebben op gebeurtenissen, door een voortrekkersrol te vervullen, oorzaak te zijn en geen gevolg, door leider te zijn, verhoog je, je zelfrespect. Na een geslaagde opdracht heb je meestal zin om meteen verder te gaan met iets nieuws.

Een aantal tips om het zelfvertrouwen te vergroten.

Goed voorbereiden: voor elke situatie geldt: een voorbereid man is er tien waard ( een gewaarschuwd mens telt voor twee). Het geeft bij voorbaat al beheersing over de situatie.
Kleine successen boeken: dingen doen. Onderneem AKTIE. Zorgen dat het lukt. De taken van de dag 1 voor 1 afvinken.
Geen uitstel gedrag meer! Dit is heel belangrijk want telkens als je een vervelende klus uitstelt, geef je een negatieve suggestie naar je onderbewustzijn voor zelfvertrouwen. Je gaat er steeds meer tegenop zien. Doe nare taken eerst. Naar een nare klant ga je meteen. Anders belemmer je jezelf.
Suggestie en Visualisatie: vertel jezelf maar eens dat je het perfect kunt.
Dat werkt! Haal jezelf maar concreet voor de geest hoe het voelt dat je een concrete moeilijke taak al goed hebt volbracht. Hoor de klant of je baas zeggen: goed rapport! Dat heb je knap gedaan. Zodra je, je over een taak onzeker voelt, niet vol zelfvertrouwen draai dan oorzaak en gevolg om: doe alsof het allemaal zonder probleem is afgerond.

Je zelfvertrouwen zal erdoor toenemen, want je hebt al beleefd en ervaren dat je het er goed van af gebracht hebt. Waar je enerzijds dus kleine succesjes moet boeken in de buitenwereld door gewoon dingen te doen moet je anderzijds in je binnenwereld dit ook doen. Ook daar doe je ervaring mee op. En hoe meer ervaring je hebt met het succesvol verrichten van een bepaalde taak, hoe groter zal je zelfvertrouwen zijn.

Verwerpen van zelfonderschatting: kies maar eens grensverleggende doelen. Ga de dingen waarvan je vroeger zei dat je ze niet kon maar gewoon eens doen. Zeg nu eens tegen de mensen dat je het wel kunt.
Geen lichtzinnige afspraken: niet alleen met anderen maar ook niet met jezelf. Iedere misgelopen afspraak is een deuk in je zelfvertrouwen, een kans gemist. Moet je maar eens nagaan hoe goed het voelt, wanneer het je wel lukt om extreem veel zaken in hoog tempo achter elkaar goed te regelen. Dan heb je daarna zin om nog meer te doen. Wanneer je een afspraak niet nakomt, zeg je daarmee: ik ben niet te vertrouwen.
Geen schuldgevoelens: wat geweest is, is geweest, het verleden is voorbij. Het leven moet voorwaarts geleefd worden.
Afstand doen van tobberijen: geen angst voor de toekomst!
Faalangst: vervangen door durf om beredeneerde risico's te nemen.
Conventioneel gedrag: afstand van doen. Ga maar eens even buiten je gewoontepatroon treden. Het maakt niet uit wat anderen zeggen.

Een aantal tips om je zelfwaardering te vergroten.

Actief leren luisteren: ga op zoek naar andere gezichtsvelden, andere invalshoeken. Luisteren naar anderen. Rustig luisteren, ook al weet jij alles ervan en de spreker minder.
Je grenzen verleggen: zoek de pijn maar eens op om zaken te doen buiten je bereik liggen.
Je eigen competitie aangaan: het is eenzaam aan de top: met wie moet je dan nog concurreren dan met jezelf. Stel jezelf nieuwe uitdagende doelen.
Bruggen opblazen: Als je eenmaal een besluit hebt genomen maak dan de terugweg moeilijk of zelfs onmogelijk.
Het onbekende exploreren: ga maar eens parachutespringen, gewoon om het ooit gedaan te hebben. Diepzeeduiken, een cursus Spaans volgen, als vrijwilliger werken in de zorg, leren klussen etc... zolang het voor jou onbekend terrein is, is het grensverleggende en dus goed voor je gevoel van zelfwaardering.
Positieve mentale instelling: wnneer iets niet is gelukt, haal er een leerproces uit. Buig het om naar kansen. Kijk maar eens anders naar de wereld: de wereld is van jou!

Afstand doen van basisbehoeften: werp de angst om zekerheden te verliezen maar eens af.
Discipline: de weg naar succes loopt binnen de vangrails van de zelfdiscipline. Wees niet alleen autonoom in handelen ten opzichte van de buitenwereld, maar ook ten opzichte van je eigen interne neiging tot wanorde en tijdsverspilling. Televisie kijken is daarvoor een mooi oefenmedium. Het is opvallend hoeveel mensen, met name mannen de neiging hebben om doelloos voor televisie te hangen. Het s'avonds laat nog zappen langs alle kanalen, ook al is niets meer op. Zet hem maar eens bewust uit.

Je kunt de genoemde elementen gebruiken als een checklist van je eigen functioneren.